Spoofing: waarom het nummer op je scherm niets bewijst

Hoe het technisch werkt

Bij het opzetten van een gesprek geeft de belsoftware door welk nummer getoond moet worden. Bij normale telefonie is dat je eigen nummer. Maar met de juiste software kan een beller daar invullen wat hij wil. Ziet je toestel een nummer dat in je contacten staat, dan toont het zelfs de naam erbij — en dat maakt de misleiding compleet.

Het is verboden. Artikel 11.10a van de Telecommunicatiewet zegt dat de faciliteit voor nummerweergave niet gebruikt mag worden om de opgeroepene onjuiste informatie te verstrekken. De wetgever noemt spoofing "een belangrijke modus operandi voor het plegen van online fraude".

Het ene zinnetje dat werkt

Oplichters kunnen zelf geen gespoofte oproep ontvangen. Ze kunnen jóu bellen met het nummer van je bank, maar als jij ophangt en zelf dat nummer belt, kom je bij de echte bank uit. De spoofing werkt maar één kant op.

Daar zit wel een valkuil in: zoek het nummer niet op via Google, want valse helpdesknummers staan hoog in de zoekresultaten. Gebruik het nummer op je bankpas of in je bankapp.

Wordt er iets tegen gedaan?

Hier moeten we eerlijk zijn, want op dit punt staat er veel onjuists op internet. Nederland heeft op dit moment geen wettelijke verplichting voor telecomaanbieders om oproepen te blokkeren die met een Nederlands nummer van buiten Nederland binnenkomen. Die verplichting moet nog gemaakt worden; het wetsvoorstel lag tot eind september 2026 in internetconsultatie en heeft geen datum van inwerkingtreding.

Je leest vaak over een gefaseerde invoering in 2024, eerst voor vaste en daarna voor mobiele nummers. Dat is Belgisch recht, geen Nederlands. De wetgever zegt over de Nederlandse situatie zelf: "Het bestaande verbod is niet toereikend gebleken."

Wat er wél gebeurt, is zelfregulering. Banken hebben hun meest gebruikte nummers op een lijst laten zetten bij telecombedrijven zodat die niet meer gespooft kunnen worden. Onderzoekers lieten in 2024 zien dat die maatregel te omzeilen was.

Wij hebben ook geen enkele gekwantificeerde meting van de afname van spoofing kunnen vinden, en geen ACM-boete voor overtreding van artikel 11.10a. Wat de ACM aantoonbaar wél doet, is samen met telecomaanbieders nummers intrekken en blokkeren — zo werden er in één actie honderd nummers van nephelpdesks ingetrokken. Voor buitenlandse nummers heeft de ACM geen bevoegdheid.

Je eigen nummer wordt gebruikt

Het kan gebeuren dat vreemden jóu bellen omdat er iemand met jouw nummer heeft gebeld. Vervelend en verwarrend, maar het betekent niet dat je telefoon gehackt is. De Fraudehelpdesk is er duidelijk over: "Helaas kunt u spoofing van uw nummer niet tegenhouden."

Wat je wel kunt doen: het melden als het aanhoudt, een waarschuwing plaatsen op je eigen website, en het uitleggen aan wie je terugbelt. Een ander nummer nemen helpt maar tijdelijk, want dat kan net zo goed gespooft worden.